facebook twitter

مشاوره ورزشی


  • پاسخ به سئوالات کاربران
  • ارائه برنامه تمرین و تغذیه
  • مشاوره تیمهای ورزشی
  • محاسبه آنلاین وضعیت بدنی و آمادگی جسمانی

پردازش اطلاعات مهارتهای حرکتی

براساس نظریه پردازش اطلاعات 3 مرحله در نظر گرفته می شود:
الف) شناسایی محرک
ب) گزینش پاسخ
ج) برنامه ریزی پاسخ
مراحل شناسایی محرک :
الف) تشخیص محرک Stimulus detection
تشخیص محرک با استفاده از حافظه صورت می گیرد. مانند دیدن چراغ قرمز و توقف کردن. برای تشخیص دیدن محرک و یا دریافت آن از سایر حواس وابسته به تداعی اش در حافظه است.
میزان وضوح و شدت محرک بر مرحله شناسایی محرک تأثیر گذاشته و RT را تغییر می دهد.
ب- بازشناسایی الگو pattern recognition
ویژگی های موقعیتی و حرکتی محرک از میان محرک های نامربوط شناسایی شود. مثلاً نوع حرکت و چرخش توپ بیسبال پرتاب شده به سوی بازیکن. بازیکنان ماهر در اثر تمرین این الگوها را سریع تر و دقیق تر در حین بازی شناسایی می کنند خصوصاً در ورزش هایی مثل فوتبال، بسکتبال که نیاز به شناسایی الگوی حمله و دفاع است.
استثنائات قانون هیک
قانون هیک برپایه از بین رفتن عدم قطعیت اطلاعات محرک- پاسخ بنا شده است که بر مرحله انتخاب (گزینش) پاسخ تأثیر می گذارد بنابراین عواملی که سبب کاهش عدم قطعیت اطلاعات نشوند جزءاستثنائات این قانون می باشند. از جمله:
الف) ارتباط طبیعی و ژنتیک بین محرک و پاسخ. برای مثال اگر 8 کلید (گزینه) داشته باشیم که با لرزش باید فشرده شوند به خاطر ارتباط مستقیم و طبیعی بین محرک (لرزش) و پاسخ (کلید مناسب) RT با زمانی که 2 کلید داشته باشیم تفاوتی چندانی نمی کند.
ب) پرآموزی (over learning) : آموزش زیاد رابطه بین محرک-پاسخ را قوی کرده و زبان RT انتخابی را کاهش می دهد.
سازگاری محرک- پاسخ Stimulus - respond compatibility
به ارتباطی که بین محرک و پاسخ به علل گوناگون بوجود می آید و حاکم میشود «سازگاری محرک ـ پاسخ» گفته میشود. این رابطه روی زمان RT انتخابی تأثیر گذار است.
هر قدر سازگاری محرک ـ پاسخ بیشتر باشد زمان RT انتخابی سریعتر و همراه خطای کمتری است.
دلایل ذیل را می توان در ایجاد سازگاری محرک- پاسخ نمونه مؤثر دانست:
الف- الگوهای قالبی جمعی population stereotypes
شرایط زندگی جمعی و گروهی بعضی از روابط محرک- پاسخ را تحمیل می کند مانند روشن شدن چراغ با فشار دادن کلید به سمت پایین. که با تمرین و تجربه به صورت یک رابطه طبیعی در می آید.
ب- ارتباطات فضایی و آناتومیکی
تحقیقات نشان می دهد وقتی ارتباط طبیعی فضایی و آناتومیکی بین محرک- پاسخ وجود داشته باشد زمان واکنش انتخابی (RT) کوتاه تر است.
ج- اثر سیمون
سیمون در آزمایشی متوجه شد وقتی کلمه راست یا چپ در گوش آزمودنی ها گفته می شود فارغ از اینکه در کدام گوش گفته شود با سرعت یکسان نمی توانند کلیدهای راست یا چپ را با دست راست و چپ فشار دهند. در واقع عامل نامربوط شکل فضایی محرک نیز بر زمان واکنش ارتباطی تأثیر گذار بود. به طوریکه وقتی جهت فضایی محرک با پاسخ سازگار بود کوتاهترین زمان عکس العمل انتخابی ثبت می شد از این تحقیقات می توان نتیجه گرفت مرحله انتخاب پاسخ به سازگاری محرک پاسخ حساس می باشد.
د- سازگاری در اعمال پیچیده
در حرکات پیچیده سازگاری بین محرک و قصد و هدف عمل شکل می گیرد. برای مثال سازگاری بین حرکت قرار دادن لیوان وارونه به وضعیت عادی براساس وضعیت وارونه (محرک) و وضعیت دست (پاسخ) صورت نمی گیرد بلکه براساس هدف و قصد عمل که قرار دادن لیوان در وضعیت صحیح است شکل می گیرد.
مرحله برنامه ریزی پاسخ
در این مرحله پاسخ انتخاب شده از مرحله قبل برای ارسال به عضلات و دستگاه حرکتی از طریق مغز و نخاع آماده می شود. آزمایشات هنری و راجرز (1960) که روی این مرحله متمرکز شده بود نشان داد با افزایش تعداد اجزای پاسخ، زمان واکنش ساده افزایش می یابد. برای مثال اگر محرک ثابت باشد و آزمودنی قرار باشد در 3 تکلیف مختلف انگشت را از روی کلید بردارد، انگشت را از روی کلید برداشته و با پشت دست به توپی در جلو ضربه بزند و انگشت را برداشته و به توپ واقع در جلو ضربه زده دوباره انگشت را روی کلید گذاشته و به توپ دیگری ضربه بزند. در حالت اخیر زمان واکنش ساده (ساده RT) وی طولانی تر خواهد بود.
با توجه به اینکه محرک ثابت و مشخص است و نوع پاسخ نیز تعیین شده اجزای متفاوت پاسخ بر مرحله برنامه ریزی پاسخ تأثیر می گذارند.
تأثیر تعداد اجزای حرکت و دقت حرکت بر زمان واکنش
آزمایشات هنری و راجرز نشان داد که افزایش تعداد اجزای حرکت و به طبع آن زمان حرکت باعث افزایش RT ساده می شود. آزمایشات پاول فیتر نیز نشان داد با افزایش پیچیدگی حرکت زمان RT ساده افزایش می یابد. وی پیچیدگی را با تغییر نیاز تکلیف به دقت از طریق تکلیف هدف گیری و با تغییر اندازه و فاصله هدف اعمال می کرد.
پیش بینی کردن Anticpation
در حرکات سریع که زمان کافی برای پردازش هوشیارانه اطلاعات وجود ندارد پیش بینی کردن یکی از راهکارهای مؤثر است. پیش بینی صحیح منجر به برتری بر حریف می شود و پیش بینی غلط سبب می شود زمان زیادی برای تصحیح و شروع حرکت بعدی صرف شود. با پیش بینی می توان زمان واکنش را تا صفر تقلیل داد.
انواع پیش بینی:  1- فضایی    2- زمانی
برای مقابله با پیش بینی حریف باید تا جایی که امکان دارد حرکات را تصادفی و غیرمنتظره چه به لحاظ فضایی و چه زمانی انجام داد. همچنین می توان از حربه گول زدن استفاده کرد و به حریف فرصت پیش بینی را داد اما عمل دیگر را شروع کرد.
پیش دوره Fore period
هرگاه قبل از ارائه محرک علامت هشداری ارسال شود فاصله زمانی بین این علامت تا شروع محرک را پیش دوره می گویند. اگر پیش دوره ثابت (منظم) و کوتاه باشد در تکالیف ساده مانند RT ساده فرد می تواند با استفاده از پیش بینی، پاسخ سریع و همزمان با ارائه محرک را نشان دهد. به این پاسخ، early responding (پاسخ اولیه) می گویند.
پیش دوره های طولانی (12 ثانیه به بالا) ولی منظم مانند پیش دوره های کوتاه ولی نامنظم می باشد.